Frigler Tarihi Hakkında Bilgi





Frigler Tarihi,Frigler nedir,Friglerin tarihi,Frigler Haritası

Frigler

Anadolu Uygarlıkları içinde en ilginç olanlarından biri ve Yunan Uygarlığını en çok etkileyeni Frigler dir diyebiliriz. Frigler Anadolu da Eskişehir, Kütahya, Afyonkarahisar arasında kalan bölgede yaşamışlardır. Bu bölgelerde Yunan toplulukları ile karşılaşan Frigler Yunanlılar tarafından bu coğrafyanın yerli halkı olarak görülmüşlerdir. Aslında Yunan Uygarlığı Anadolu dan aldığı her etkileşimi Frigler e bağlamıştır, çünkü Yunanlılara göre en eski halk Frigler dir. Herodotos bunu şöyle anlatır : Mısırlılar, Psammetikos zamanından önce, kendilerini dünyanın ilk insanları sayıyorlardı. Ama gün gelip de Psammetikos krallığı ele alınca ve ilk insanların kimler olduğu merakına düşünce, işte o günden sonra diyorum, kendilerini gene bütün öbürlerinin en eskisi saymakla birlikte, Phrygia lıların kendilerinden de eski oldukları kanısına geldiler.

Psammetikos, soruşturmalarına rağmen, dünyaya gelen ilk insanların kimler olduğunu öğrenemeyince şu çareye başvurdu: Bir çobana, rastgele iki tane yeni doğmuş çocuk verdi, bunlar ağıla konacak ve şöyle büyütülecekti; çoban, belli saatte keçileri alıp yanlarına götürecek, süt içirip iyice doyuracak, sonra da kendi işlerine bakacaktı. Psammetikos un böyle yapmasının nedeni, çocukların viyaklamalar çağını aştıktan sonra ağızlarından çıkacak ilk sözü yakalamaktı; gerçekten de öyle oldu. Üzerinden iki yıl geçince, bir gün çoban, kapıyı açıp içeri girdi, önünde diz üstü oturan iki çocuk, ellerini uzatarak, «Bekos» diye bağırdılar. Çoban bu sözü ilk duyduğunda bir şey demedi, ama daha sonra da her gelişinde aynı sözü işitince efendisine haber verdi ve isteği üzerine çocukları kendi görsün diye aldı ona götürdü.

Psammetikos kendi kulağı ile de duyduktan sonra, herhangi bir şeye bekos adını vermiş olan insanların kimler olduklarını aramaya koyuldu; araya taraya Phrygia lıların ekmeğe bekos dediklerini öğrendi. Böylece ve bu ipucuna tutunarak Mısırlılar Phrygia lıların kendilerinden daha eski olduklarını itiraf ettiler. (II,2) Zaten eski Yunan a ait ezoterik öykülerde, çok eski zamanlarda geçtiğinin belirtilmesi için kahraman efsanevi Frig kralı Midas olmaktadır. Böylece Midas öyküleri eski masallar gibi kulaktan kulağa yayılmıştır. Frig kültürü Yunan ve Roma uygarlığı içinde yaşamaya devam etmiştir. Friglerin yaşadığı bölge İS beşinci yüzyıla kadar da Roma kaynakarında Phrygia olarak anılmıştır.

FRİGLER İN TARİHİ
Akurgal a göre Frigler MÖ 1190 sıralarında Anadolu ya gelen Balkan kökenli boylardan biridir. Ancak siyasal topluluk olarak MÖ 750 den sonra ortaya çıkmıştır. [...] Hind-Avrupa kökenli oldukları hale kısa bir sürede Anadolulaşmışlar, ve bir yandan Hellen öbür yandan Geç Hitit etkileri altında kalmış olmakla birlikte özgün ve Anadolulu bir kültür oluşturmuşlardır. Umar a göre ise Frigler, bir çok kanıta göre, Hitit İmparatorluğunu yıkan Trak sürüleriyle hısımlığı olan bir halktı. Frigler hakkında genel görüş bu yönde olmakla birlikte kökenleri tartışmalıdır. Ancak bizim de kabul edeceğimiz görüş Friglerin Trak kökenli oldukları yolundaki görüştür. Trak kabileleri, bizim bugünkü Trakya ya adını vermiş olan kabilelerdir.

Bu halkın kökeni de tartışmalıdır. Erzen e göre (bkz. Kaynakça) tarihte Traklar olarak bilinen halkın memlekete göç suretiyle gelmelerinden çok önce , çok daha seyrek de olsa , ülkenin yerli bir halk tarafından iskan edilmiş olduğu anlaşılmaktadır. En eski halkın ırk durumu hakkında fazla bilgimiz yoktur. Aynı zamanda eski yerli halkın ülkeye gelen göçmen Traklara karışması hakkında da bilgilerimiz az ve yetersizdir. Bize kadar gelen belgelere göre Traklar geç antik devre kadar Kuzey Avrupa ırk tipinin oldukça kuvvetli bir temsilcisidir. Trakların Kuzey Avrupa ile dil alanında da ilgileri vardır. Trak dili ve Frig dili Hint-Avrupa dil ailesi içince Satem grubuna aittirler. Daha kesin olmamakla birlikte Friglerin Keltlerle akraba oldukları ve ezoterik mirası ortak paylaştıkları akla gelmektedir. Hitit İmparatorluğu yıkılışa geçtiği yıllarda Anadolu kuzeydoğudan Kafkaslar, batıdan da boğazlar üzerinden gelen birtakım göçmenlerin etkisine girmeye başlamıştı. Doğudan gelenlere Muşki deniliyordu ve Elazığ yöresine yerleşmişlerdi. Batıdan gelenler ise Brig adını taşıyorlardı. Yavaş yavaş Orta Anadolu ya geçen bu boylardan Frigler, Polatlı yöresine , daha doğrusu başkentleri olacak Gordion a varmışlardı. Uzun bir karanlık dönemden sonra, MÖ sekizinci yüzyılda merkezi bir krallık durumuna gelen Friglerin bu kavimlerin kaynaşmasından oluştuğu düşünülmektedir. Bunlardan Muşkiler daha MÖ On ikinci yüzyıldan itibaren Asur belgelerinde yer almışlardır. Hatta efsanevi Midas a kaynaklık etmiş olduğu düşünülen Mita adına da Hitit belgelerinde rastlanmıştır. Burada dikkat edilmesi gereken bir nokta, ilk akınlarla Frig Krallığı kurulana kadar geçen süredir. Hitit İmparatorluğu yıkılırken Anadolu da ilk varlık gösteren Muşkiler dir. Ancak Frig devletinin ortaya çıkması daha çok zaman almıştır.

Sedat Alp , bunu şöyle açıklamaktadır : (Hitit Çağında Anadolu, bkz Kaynakça)
Asurlular Muski ülkesinin kralı Mita dan haberdardı. Bunun Frig kralı Midas olduğu uzunca bir zamandan beri kabul edilmiştir. Bu eşitlikten ilk bakışta Frigya ile yalnız Asur kaynaklarından tanınan Muski ülkesinin aynı ülke oldukları akla gelse de, ilk kez Ekrem Akurgal ın gösterdiği gibi Friglerin maddi kalıntılarına MÖ 8. yüzyıldan önce Anadolu da rastlanmadığı ve ve Muski ülkesinin ise daha I. Tiglatpileser zamanında (tahminen MÖ 1112-1074) yukarı Dicle bölgesinde varlığını gösterdiği göz önünde tutulursa, Frigler ile Muskilerin aynı kavim olduklarını kabul etmek zordur. Olsa olsa Asurlular bunu yakıştırmış olabilirler. Asurlularon Friglerden söz etmemesi dikkat çekicidir. Belki de Friglerin siyasal açıdan Muskililer üzerinde etkili olmaları, onların Muskililer ile ilgilendirilmelerine neden olmuştur. Bu belirsizliğin nedeni kuşkusuz anadolu nun Hitit İmparatorluğunu da ykan istilalardan sonra yaşadığı karanlık çağlardır. Bu devire karanlık çağlar adını vermemizin başlıca nedeni ise elimizde yeterli belge olmayışıdır. Bir başka nedeni ise siyasi birliğin kurulamamış olmasıdır. Anadolu da siyasi birlik ancak MÖ sekizinci yüzyılda kurulabilmiştir. Bu dönem
Asur kayıtlarında da Friglerele ilgili ifadelere rastlanmaktadır. MÖ 709 yılında II.Sargon un bir yazıtında benden önceki krallara boyun eğmeyen Mita diye bir ifade vardır. Asurlarla yapılan barış anlaşmasından sonra Asur kayıtlarında Muşki kralı Mita nın adına rastlanmaz , ancak Frigya kralı Midas Yunan kaynaklarında görülmeye başlar. Bir başka deyişle MÖ yedinci yüzyıldan itibaren Friglerin Yunan halkları ile olan ilişkileri başlamış olur. Daha öncede belirttiğimiz gibi Yunan kaynakları, kısıtlı tarih bilgileri bakımından yeterli olmayabilir, ancak şu an için en önemli detaylı kaynak oldukları için Frigler ile ilgili bilgilerimizin bir bölümünü bunlara dayandırmak zorundayız. Yunan kaynakları Friglerin ilk kralının Gordios olduğunu ve Friglerin başkenti Gordion un adını bu kraldan aldığını söyler. Bugün Polatlı yakınlarında kalıntıları bulunan bu şehrin adının kökeni daha önceki Anadolu dillerinden gelmesi ve bu ismin sonradan Hellenler tarafından uydurulmuş olması olasılığı yüksektir. Zaten Gordios ile ilgili Yunan Arrianos un anlattıklarından başka da önemli bir kaynak yoktur. Friglerin efsanevi kralları ise Midas tır. Midas ın tek bir kişinin adı mı yoksa hükümdarlara verilen bir ad mı olduğuı belli değildir, ancak Mita adının da hem Asur hem Hitit kaynaklarında varolması bu isimle en az r kişinin hükümdarlık yaptığını doğrulamaktadır.

Daha önce de belirttiğimiz gibi, Midas adı pek çok efsaneye karışmıştır. Bu efsaneler çok eski dönemleri anlatan Yunan efsaneleri olduğu gibi, gerçekten Anadolu kökenli de olabilirler. Bu dönemde Frigya nın bölgede gerçekten büyük bir güç olduğuna kuşku yoktur. Midas ın efsanede her tuttuğunu altın yapması her ne kadar ezoterik bir motif olsa da kökenini bu dönemdeki Frigler in zenginlikleri için anlatılanlardan almıştır. Midas ın tahtını Delfoi deki tapına adaması da bu tahtı gören Yunanlıları Frigya nın zenginliği karşısında şaşırtmıştır. Bu dönemde Yunan halkları ve Frigya arasındaki ilşkiler de yoğunlaşmıştır. Yunanların Frigya yı en eski halk olarak görmesi de bu dönemde Yunan haşlklarının Anadolu kültürü ile Frigler vasıtası ile ilk olarak karşılaşmasından gelmektedir. Ancak Frgilerin bu parlak günleri fazla sürmemiş ve Kimmer istilaları altında Frig Devleti tarihe karışmıştır. Ancak Frigler ve Frig kültürü Anadolu da Roma dönemine kadar yaşamış, ve Phrygia diye adlandırılan bu bölgede eski inançlar yaşamıştır.

ALINTI


facebookta paylaş


Rasgele yazılar


Yazar : admin

Frigler Tarihi Hakkında Bilgi Yazısı için Yorum Yapabilirsiniz

oyun